Cập nhật:  05/11/2018 05:27:24 (GMT+7)  In bài này

Mạnh tay hơn nữa đối với hàng giả, hàng nhái    

 

Tại Hội thảo “Thực trạng hàng giả, hàng nhái tại Việt Nam - Nguy cơ, thách thức và giải pháp” diễn ra ở TPHCM mới đây, nhiều ý kiến cho rằng hàng giả, hàng kém chất lượng và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang là quốc nạn và chưa có biện pháp giải quyết hiệu quả.

 

Gần như sản phẩm nào cũng có hàng nhái, hàng giả nhưng việc xử lý, chế tài vẫn còn yếu. Ảnh: Quốc Hùng

Gần như sản phẩm nào cũng có hàng nhái, hàng giả nhưng việc xử lý, chế tài vẫn còn yếu. Ảnh: Quốc Hùng

 

Tinh vi, phức tạp hơn trước

 

Ông Lương Văn Thắng, Chủ tịch HĐQT Công ty Khóa Việt Tiệp, cho biết công ty này bị hàng nhái nhập khẩu làm thất thu nặng. Dù năm nào công ty cũng phối hợp với cơ quan chức năng điều tra những trường hợp buôn bán hoặc làm hàng nhái, nhưng số vụ cũng như số lượng hàng nhái khóa Việt Tiệp được phát hiện gia tăng mỗi năm. Năm 2018, chỉ riêng vụ bắt giữ đối tượng vận chuyển hàng nhái Việt Tiệp nhập qua cửa khẩu tỉnh Quảng Ninh đã là 3.300 bộ khóa giả.

 

Tương tự, ông Bùi Thế Chuyên, Phó tổng giám đốc tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem), than phiền sản phẩm phân bón của các công ty thành viên bị làm giả và nhái với số lượng lớn khiến tập đoàn bị thất thu, uy tín thương hiệu bị ảnh hưởng, nông dân bị thiệt hại nặng nề. Theo Vinachem, một đơn vị sản xuất phân bón đảm bảo chất lượng, quản trị tốt thì lợi nhuận trước thuế cao lắm cũng chỉ tới mức 5%/doanh số. Nhưng các doanh nghiệp làm phân bón kém chất lượng thì... siêu lợi nhuận. Họ ưu đãi cao cho đại lý nên các đại lý không ngần ngại “định hướng” người dân tiêu dùng hàng nhái. Thậm chí có những đại lý chuyển hẳn từ bán hàng thật sang bán hàng nhái. Và không chỉ có hàng nhái, hàng giả NPK trong nước mà có cả hàng nhái, hàng giả nhập khẩu, nhưng phần lớn các vụ được phát hiện chỉ bị xử phạt hành chính, chưa có trường hợp nào bị xử lý hình sự.

 

Ông Trần Hữu Linh, Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT), xác nhận có tình trạng những đối tượng sản xuất phân bón giả đem máy trộn đến tận nơi để trộn theo đơn đặt hàng của đại lý. Nguy hiểm hơn, có cả thuốc kháng sinh giả được bán cho trẻ em uống ngay tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, bị phát hiện.

 

Ông Đào Minh Tiến, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Pin ắc quy Miền Nam (Pinaco), cũng cho biết về tình trạng bình ắc quy nhập khẩu kém chất lượng, như “danh nghĩa” là ắc quy 12V-150Ah nhưng thật ra chỉ là 12V-135Ah, hay có “chiêu thức” giảm hoạt tính trong ắc quy, làm giảm chất lượng, tuổi thọ của bình ắc quy.

 

Tràn lan trên “chợ” điện tử

 

Đáng chú ý, hàng gian, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng gia tăng trên môi trường thương mại điện tử. Ông Nguyễn Phương Sơn, Giám đốc đối ngoại Công ty Amway Việt Nam, cho biết sản phẩm có logo của Amway hiện diện từ sạp hàng rong đến các cửa hàng trực tuyến. Có cả những trang thông tin được ghi là trang web do Amway thực hiện. Dù công ty đã nỗ lực phối hợp với QLTT nhưng nhiều vụ vẫn không thể giải quyết dứt điểm. Chẳng hạn một trang web bị phát hiện bán hàng mang nhãn hiệu Amway không rõ nguồn gốc từ tháng 3-2016, đến cuối năm đó thì họ dời khỏi địa điểm thuê để làm việc, nhưng đến tháng 9 vừa rồi trang web này vẫn hoạt động. Ông Sơn còn nêu ra hàng chục trang web khác vi phạm quyền về nhãn hiệu và tên thương mại của Amway.

 

Bà Nguyễn Thị Minh Huyền, Phó cục trưởng Cục Thương mại điện tử và kinh tế số (Bộ Công Thương), cho biết hiện nay tình trạng hàng nhái, hàng giả đang ở mức báo động và khó quản lý, đặc biệt là trên Internet. “Một chiếc đồng hồ Rolex mà trên mạng xã hội rao giá chỉ 200.000 đồng. Hay những chiếc túi xách hàng hiệu giá cũng chỉ hơn 100.000 đồng/chiếc”, bà dẫn chứng. Theo bà, việc khó kiểm soát hàng giả, hàng nhái bán trên mạng là bởi các cơ sở kinh doanh không công khai kho chứa hàng, hàng hóa lại phân tán nên rất khó bắt. Một phần khác, nhiều người tiêu dùng biết là hàng nhái, hàng giả nhưng vẫn chuộng mua, do giá thấp hơn hàng thật hàng trăm lần. Ông Nguyễn Văn Bách, Quyền Cục trưởng Cục QLTT TPHCM, nhận xét: “Cơ quan chức năng rất khó phát hiện nơi kinh doanh hoặc kho chứa hàng của các đối tượng bán hàng trên mạng. Bình thường, những vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ vốn đã phức tạp và khó khăn thì những vi phạm trong môi trường thương mại điện tử còn tinh vi và còn phức tạp hơn nhiều”.

 

Cần giải pháp mạnh hơn

 

Theo ông Bách, những cuộc kiểm tra của cơ quan chức năng tại một số chợ, trung tâm thương mại và trên các tuyến đường kinh doanh đã thu giữ được rất nhiều hàng giả gắn những thương hiệu đắt tiền. Hầu hết các đối tượng vi phạm đều tái phạm. Ông cho rằng tình trạng hàng giả vẫn được bày bán công khai là do các hình thức xử phạt còn nhẹ; sự phối hợp kiểm tra, xử lý giữa các ban, ngành, chính quyền địa phương chưa đồng bộ.

 

Ông Nguyễn Phương Minh, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cũng cho rằng phần lớn vụ xử hàng giả chỉ dừng lại ở xử lý hành chính nên chưa đủ sức răn đe. Ông kiến nghị cần thiết lập một định chế chuyên nghiệp trong hệ thống tòa án nhằm nâng cao hiệu quả xét xử các vụ vi phạm sở hữu trí tuệ.

 

Theo ông Lê Quốc Phong, Phó chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam, trong khi chờ đợi những giải pháp hữu hiệu hơn từ phía quản lý nhà nước, doanh nghiệp cần tự cứu mình trước. Chẳng hạn ở lĩnh vực phân bón, doanh nghiệp cần quản lý hàng theo khu vực, bao bì và nhà phân phối. Khi phát hiện có hàng giả thì phải làm việc trực tiếp với nơi bán, đồng thời cảnh báo nông dân coi chừng mua nhầm hàng kém chất lượng, sau cùng là kết hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý các vi phạm theo pháp luật. Ông Phong cũng kiến nghị cần có những biện pháp chế tài mạnh hơn, hữu hiệu hơn. Chứ với quy định hàng giả nhiều đến một số lượng nào đó mới xử lý hình sự thì những nơi làm hàng giả thường làm dưới số lượng quy định đó để chỉ bị phạt hành chính.

 

Tại hội thảo, các doanh nghiệp cũng mong muốn cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, đặc biệt, cần nâng mức xử phạt vi phạm để hạn chế tái phạm. Mặt khác, cần có những giải pháp chống hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ cụ thể và chặt chẽ hơn để tiến tới rút giấy phép, xử lý hình sự đối với những trường hợp vi phạm nặng. Nhiều ý kiến trong cộng đồng doanh nghiệp chia sẻ với nhau về việc cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chống hàng nhái, như dùng các phần mềm, công nghệ blockchain truy xuất nguồn gốc sản phẩm...

 

Ông Trần Hữu Linh, thừa nhận gần như sản phẩm nào cũng có hàng nhái, hàng giả nhưng việc xử lý, chế tài vẫn còn yếu. Do vậy, việc hoàn thiện khung pháp lý về chế tài và tăng cường kiểm tra, xử phạt là cần thiết. Bên cạnh đó, ông hứa sẽ nỗ lực lành mạnh hóa đội ngũ công chức thực thi chức năng QLTT, nâng cao vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực này bằng các tiêu chí cụ thể về trách nhiệm quản lý của từng cấp (cục, đội, tổ, cán bộ, công chức), xử lý nghiêm những trường hợp thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý hoặc bao che bị dư luận phản ánh.

 

Nhưng mặt khác, ông Linh cũng lưu ý có tình trạng doanh nghiệp biết nơi làm hàng nhái nhưng lại không dám làm lớn chuyện vì sợ ảnh hưởng thương hiệu, dẫn đến việc các nơi làm hàng nhái càng lộng hành hơn. Ông cũng cho rằng cần tăng cường các hoạt động tuyên truyền để nâng cao ý thức người dân nhằm hạn chế sử dụng hàng nhái, hàng giả.

 

Quốc Hùng (Theo TBKTSG)

0 người thích


Kho cung cấp hàng "siêu đẳng" của Amazon hoạt động như thế nào?