Cập nhật:  09/01/2020 04:49:15 (GMT+7)  In bài này

Giới đầu tư không còn muốn "đốt tiền" nữa    

 

Giới đầu tư vào startup công nghệ đang thay đổi các ưu tiên của họ khi gia tăng sức ép, yêu cầu các startup (công ty khởi nghiệp) phải tập trung tạo ra lợi nhuận thay vì giảm giá dịch vụ và sản phẩm để thâu tóm khách hàng.

 

uber lyft

Hai hãng gọi xe Uber và Lyft vẫn đang thua lỗ lớn vì ồ ạt trợ giá để cạnh tranh mở rộng thị phần. Ảnh: Getty

 

Trong thập kỷ qua, nhờ được giới đầu tư mạo hiểm bơm những nguồn tài chính khổng lồ, các startup vận hành dựa vào nền tảng công nghệ đua nhau tung ra các chương trình trợ giá sản phẩm và dịch vụ với tham vọng vươn lên dẫn đầu thị trường bằng cách thâu tóm khách hàng. Lập luận của họ là: một khi công ty chiếm lĩnh mức thị phần đủ lớn, lợi nhuận ắt hẳn sẽ đến và các chương trình trợ giá có thể chấm dứt.

 

Nhưng giới đầu tư đang mất kiên nhẫn trước triển vọng lợi nhuận mờ mịt của các startup này nên không còn nhiệt tình ủng hộ chiến lược “đốt tiền” như vậy nữa khi họ

 

Sau một năm kinh doanh yếu kém của các startup công nghệ đình đám, đặc biệt là sau cú sụp đổ của startup không gian làm việc chung WeWork, giới đầu tư và các thành viên hội đồng quản trị của họ đang gây sức ép, buộc họ phải tìm ra mô hình kinh doanh có khả năng sinh lãi.

 

Theo những người sáng lập startup, các nhà đầu tư muốn các startup phải ít phụ thuộc hơn vào nguồn vốn huy động để trang trải các chi phí giảm giá cho khách hàng.

 

Như vậy, các startup sẽ không còn rủng rỉnh tiền để chi “thoải mái” như vẫn làm trước nay nữa. Chẳng hạn, startup thương mại điện tử Brandless ở San Francisco, chuyên bán mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc nhà cửa với giá trung bình chỉ 3 đô la mỗi sản phẩm, và hai hãng gọi xe hàng đầu của Mỹ Uber và Lyft cũng giảm giá cước cho mỗi cuốc xe đặt qua ứng dụng của họ. Trong khi đó, startup giao đồ ăn Postmates ở San Francisco, tặng coupon giao hàng miễn phí lên đến 100 đô la Mỹ cho khách hàng mới.

“Bạn đang thấy rõ một thực tế là các chương trình trợ giá thường dẫn đến tai họa cho các startup đang dựa dẫm vào chúng”.

Wesley Chan, Giám đốc Công ty Felicis Ventures, cho rằng cơn bùng nổ trợ giá của các startup công nghệ đã qua. Ông nói: “Bạn đang thấy rõ một thực tế là các chương trình trợ giá thường dẫn đến tai họa cho các startup đang dựa dẫm vào chúng”.

 

Uber, Lyft, DoorDash (startup giao đồ ăn) và WeWork thua lỗ tổng cộng khoảng hơn 13 tỉ đô la trong năm 2019. Đây là những công ty vươn lên dẫn đầu thị trường trong lĩnh vực của họ sau khi huy động hàng tỉ đô la từ các nhà đầu tư, nhưng chưa ai có lãi cả.

 

“Bạn có thể tạo ra tăng trưởng nhưng không thể tạo ra lợi nhuận”, Ryan Kulp, người sáng lập Công ty tiếp thị Fomo, nói khi ám chỉ đến các chương trình trợ giá và khuyến mãi ồ ạt của các startup công nghệ.

 

Các startup giao đồ ăn và gọi xe ở Mỹ giờ đây đối mặt với áp lực chứng minh mô hình kinh doanh của họ có khả năng sinh lãi và có khả năng tồn tại mà không cần sự hỗ trợ đầu tư từ bên ngoài.

 

startup giao đồ ăn

Startup giao đồ ăn Postmates ở San Francisco (Mỹ), tặng coupon giao hàng miễn phí lên đến 100 đô la Mỹ cho khách hàng mới. Ảnh: WSJ

 

Trong hai năm qua, startup giao đồ ăn DoorDash ở San Francisco đã huy động được gần 2 tỉ đô la. DoorDash dùng số tiền này để mở rộng sự hiện diện ở hơn 4.000 thị trường trong năm 2019 so với 600 thị trường 2018. Một nguồn tin cho biết DoorDash chưa có lợi nhuận ở ba phần tư trong số các thị trường này.

 

DoorDash đang dẫn đầu thị trường giao đồ ăn ở Mỹ với mức thị phần 37%, theo Công ty dữ liệu Second Measure. DoorDash cung cấp dịch vụ giao đồ ăn không thu phí cho khách đặt đơn hàng lần đầu tiên có giá trị tối thiểu 15 đô la. Trong khi đó, các nhà hàng đối tác phải gánh phần lớn chi phí khuyến mãi khác.

 

Gần đây, một số thành viên hội đồng quản trị của DoorDash thúc giục ban lãnh đạo của công ty này phải tập trung vào kiếm lợi nhuận thay vì các chương trình khuyến mãi để mở rộng thị trường.

 

DoorDash được dự báo thua lỗ 450 triệu đô la trong năm 2019. Nhưng trong bản thuyết trình gọi vốn trước giới đầu tư vào năm 2015, DoorDash dự báo lợi nhuận gộp hàng năm của công ty sẽ đạt 450 triệu đô la vào cuối năm.

 

Trong năm qua, giá cổ phiếu Grubhub, đối thủ của DoorDash, giảm 30%. Adam DeWitt, Chủ tịch kiêm Giám đốc tài chính Grubhub, chỉ trích những chương trình trợ giá tràn lan của các đối thủ đã khiến Grubhub phải áp dụng chiến lược lợi nhuận thấp hơn, chẳng hạn như chấp nhận không phu phí các nhà hàng đối tác.

 

Postmates dự định chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) trong nửa đầu năm 2019 nhưng cuối cùng phải gác lại kế hoạch này vì đang kẹt trong cuộc chiến giá với các đối thủ. Tháng 12 năm ngoái, Postmates buộc phải đóng cửa văn phòng và sa thải các nhân viên ở thành phố Mexico, thủ đô của Mexico trong một nỗ lực củng cố khả năng kiếm lợi nhuận.

 

Ngoài ra, Postmates cũng sa thải bớt nhân viên ở các thành phố San Francisco, Los Angeles, Nashville (Mỹ).

 

Song hoạt động trợ giá và khuyến mãi ở các startup hoạt động dựa vào ứng dụng, khó chấm dứt ngay được. Thị trường vốn mạo hiểm đang nắm một lượng tiền kỷ lục và sẵn sàng đầu tư. Trong bối cảnh lãi suất ở nhiều nước vẫn duy trì ở mức thấp, nhiều nhà đầu tư vốn mạo hiểm vẫn rót tiền cho các startup công nghệ dù họ đang “đốt tiền” cho các chiến dịch giảm giá sản phẩm và dịch vụ.

 

Giới đầu tư mạnh tay rót tiền cho các startup đình đám như Uber, Lyft, Postmates vì “sự ảo tưởng thị trường lớn”, theo nhận định của Giáo sư Brad Cornell đang giảng dạy ở Đại học California tại Los Angeles (UCLA).

 

Dara Khosrowshahi, Giám đốc điều hành Uber, từng so sánh Uber với Amazon và nói rằng Uber sẽ trở thành công ty cung cấp “mọi loại hình di chuyển”. John Zimmer, Chủ tịch Lyft, tuyên bố công ty ông sẽ chiếm lĩnh thị phần gọi xe ở Mỹ bằng cách xây dựng một “siêu ứng dụng” về dịch vụ di chuyển.

 

Trong hồ sơ IPO, Uber mô tả cơ hội dẫn đầu thị trường di chuyển trị giá 6.000 tỉ đô la, tức giá trị các dịch vụ đi lại xe cá nhân và phương tiện giao thông công cộng trên toàn cầu mỗi năm.

 

Trong khi đó, WeWork cũng đề cập đến cơ hội thâu tóm thị trường không gian làm việc chung trên toàn cầu trị giá 3.000 tỉ đô la mỗi năm.

 

Trong bản thuyết trình với giới đầu tư năm 2015, DoorDash tự tin khả năng tiếp cận thị trường giao đồ ăn trị giá 275 tỉ đô la mỗi năm ở Mỹ.

 

Tuy nhiên, các con số ước định về giá trị thị trường đó chưa tính đến các rào cản pháp lý và sự cạnh tranh của các đối thủ đang cung cấp sản phẩm và dịch vụ gần như y hệt.

 

“Về lý thuyết, bạn có thể tiếp cận số lượng khách hàng vô hạn nhưng bạn cũng sẽ không giờ có thể kiếm được lãi”, Phó giáo sư chuyên ngành tiếp thị Daniel McCarthy ở Đại học Emory University (Mỹ), nói.

 

Chánh Tài (Theo Wall Street Journal/TBKTSG)

0 người thích


Ông chủ Alibaba: "Nhỏ mới đẹp"