Cập nhật:  05/06/2019 01:53:11 (GMT+7)  In bài này

Khi Facebook phát triển tiền số...    

 

Facebook cho biết đang xem xét phát hành đồng globalcoin vào quí đầu năm 2020, sau khi thử nghiệm nội bộ vào cuối năm nay.

 

tiền ảo facebook

 

Đây là một công cụ thanh toán trung gian giúp hơn 2 tỉ người sử dụng Facebook có thể chuyển đổi đô la Mỹ hay các đồng tiền quốc tế khác thành tiền số và sử dụng để giao dịch mua bán hàng hóa trên mạng, trong đời sống, hoặc có thể hoạt động như một trung gian chuyển tiền mà không cần ngân hàng.

 

Facebook cho biết họ đang làm việc với Bộ Tài chính Mỹ và Ngân hàng Trung ương Anh cũng như đang đàm phán với những công ty chuyển tiền như Western Union về chuyện này.

 

Các đại gia công nghệ gia nhập cuộc chơi tiền số

 

Trong những tuần cuối tháng 5 vừa qua, nhân dịp đi dự hội thảo ở Berlin (Đức), người viết vô tình gặp lại một người quen cũ đang làm việc ở một quỹ đầu cơ ở Frankfurt (Đức). Anh nói về chuyện các công ty lớn trên thế giới đang đầu tư vào lĩnh vực tiền số.

 

Anh bạn tôi quan tâm tới điều đó vì công ty anh có đầu tư vào một số công ty FinTech (công ty công nghệ tài chính) làm ứng dụng chuyển tiền. Về cơ bản, các công ty này cạnh tranh với ngân hàng vì họ lấy phí thấp hơn, chênh lệch tỷ giá thấp hơn.

 

Nếu bạn đã từng đi châu Âu và phải đổi tiền với tỷ giá 1 bảng Anh lấy 1 euro hay thậm chí thấp hơn tại các quầy đổi tiền ở nhà ga và sân bay, hoặc khi bạn cần chuyển tiền cho người thân hay bạn bè từ Tây Ban Nha sang Anh và bị lấy phí vài phần trăm, bạn sẽ hiểu ngay thị trường FinTech chuyển tiền này đang âm thầm làm đảo lộn thị phần và lợi nhuận của các ngân hàng và định chế trung gian như thế nào.

 

Việc những nền tảng công nghệ hàng trăm triệu hay hàng tỉ người dùng như Facebook tham gia vào cuộc chơi này sẽ làm thay đổi hoàn toàn diện mạo cuộc chơi (mà anh bạn tôi hình dung là hàng trăm công ty FinTech ở Đức và Anh làm những chuyện “giống giống” nhau sẽ bị loại bỏ hoặc thâu tóm nếu Facebook đánh vào thị trường này).

 

Giống như khi các bưu điện tham gia làm dịch vụ ngân hàng để tận dụng các chi nhánh có sẵn, Facebook, Apple hay Amazon có nền tảng rất tốt để làm điều đó. Và đồng tiền số các công ty này phát hành sẽ giúp ích rất nhiều trong một hệ sinh thái công nghệ kết hợp với tài chính mà họ hướng tới. Bản thân các ngân hàng cũng đã tham gia vào cuộc chơi này, chẳng hạn ngân hàng JP Morgan đã phát hành JPM coin.

 

Những đồng tiền này về cơ bản có thể chỉ là tiền số (digital currency) chứ không có đầy đủ những thuộc tính của tiền mã hóa (crypto-currency) như bitcoin. Hiểu nôm na là chúng có thể được vận hành trên một mạng blockchain tư nhân do các công ty lớn như Facebook, JP Morgan kiểm soát chứ không phi tập trung như bitcoin và các loại tiền mã hóa khác.

 

Về cơ bản, đây là sản phẩm của xu thế ứng dụng blockchain hoặc các công nghệ mới về đảm bảo tính trung thực của giao dịch vào trong dịch vụ chuyển tiền, mua sắm mà không cần thông qua ngân hàng (chủ yếu là để giao dịch thực thi nhanh chóng, an toàn và chi phí thấp).

 

Người ta không quan tâm và cũng không cần thiết ứng dụng tiền mã hóa, miễn sao tiền số đáp ứng được nhu cầu của số đông và miễn là các “đại gia” đứng đằng sau lưng các đồng tiền này có những nền tảng có lượng khách hàng lớn, giao dịch nhiều như Facebook, các ngân hàng toàn cầu lớn, hay thậm chí sau này có thể là Amazon hay Alibaba.

 

Anh bạn tôi nói bây giờ người ta còn đồn là những ngân hàng lớn khác ở Mỹ cũng đang có những kế hoạch hợp tác với những nền tảng giải trí như Disney, các loại mạng video xã hội, nền tảng chơi game trực tuyến, siêu thị, dịch vụ y tế và bảo hiểm của Mỹ để triển khai những đồng tiền số khác.

Bitcoin đang trở thành một công cụ đầu cơ như mọi loại sản phẩm tài chính có giá biến động khác.

Vì vậy, cho dù không ai dùng bitcoin mua bán cái gì thực tế đi nữa thì cũng không có nghĩa là bitcoin sẽ giảm giá.

Điểm mạnh của những đồng tiền số do những đại gia có nền tảng hàng trăm triệu hay hàng tỉ người dùng như Facebook phát hành so với hàng ngàn đồng tiền mã hóa phi tập trung đang tồn tại như bitcoin rõ ràng là ở mạng lưới bán lẻ hàng hóa dịch vụ mà họ có sẵn, như chi nhánh ngân hàng, giao dịch trên Facebook, Amazon, mạng lưới khách hàng trung thành của các thương hiệu giải trí...

 

Người dùng muốn tiện lợi, chuyển tiền, thanh toán nhanh, chứ không phải rất lâu mới mua được hàng, chuyển được tiền như dùng bitcoin (ai muốn biết bitcoin hay các đồng tiền mã hóa khác khó dùng để thanh toán thực như thế nào thì có thể đọc bài Thực tế phũ phàng của bitcoin của tác giả Nguyễn Vạn Phú trên TBKTSG ngày 28-9-2017).

 

Với triển vọng các nền tảng tiêu dùng, y tế, bán hàng gia nhập nhóm liên minh với các đại gia tài chính (những người đủ khả năng vận động hành lang để các cơ quan quản lý tiền tệ các nước công nhận đồng tiền số của họ và đưa ra một khuôn khổ quản lý tiền số và thanh toán điện tử) thì nhiều khả năng chi phí giao dịch của những đồng tiền này sẽ thấp hơn nhiều so với bitcoin và có tính ứng dụng giao dịch vãng lai cao hơn và nhanh hơn.

 

Vậy vì sao bitcoin tăng giá?

 

Nếu những công ty lớn như Facebook phát hành tiền số sẽ làm lu mờ vai trò mà người ta nghĩ bitcoin sẽ có trong hệ thống thanh toán, thì tại sao bitcoin lại tăng mạnh từ mức 4.000 đô la Mỹ lên đến gần 9.000 đô la Mỹ chỉ từ đầu tháng 5 đến nay?

 

Rất nhiều người quen của tôi hỏi câu này thời gian gần đây và mặc dù quan sát kỹ đồng tiền này, tôi chỉ có thể lắc đầu trả lời “Không biết”. Lý lẽ hợp lý nhất mà tôi thấy là từ quan điểm phân tích kỹ thuật. Các đồ thị kỹ thuật cùng chỉ ra rằng thế của bitcoin đang tăng, vậy là những người mua đi bán lại bitcoin cứ đổ tiền thật vào đẩy giá đồng tiền này lên thôi.

 

Người ta cũng đang đồn đoán rằng giao dịch ký quỹ (margin) sẽ sớm được ứng dụng cho giao dịch bitcoin trên diện rộng, càng tạo niềm tin cho các nhà đầu cơ là đồng tiền này sẽ ngày càng có nhiều giao dịch và xu thế tăng sẽ được khuếch đại nhờ tiền vay.

 

Về mặt tin tức cơ bản, bitcoin trải qua một giai đoạn đầy tin xấu với những xì căng đan, chẳng hạn các nền tảng giao dịch lớn như Binance bị tấn công (hack). Thế nhưng bitcoin vẫn cứ lên giá đều đều bất kể những nhà phân tích tìm cách lý giải một cách khiên cưỡng vì sao nó tăng, và lần lượt đưa ra các dự đoán đều chỉ ở các mức 6.000 rồi 7.000 đô la Mỹ. Bitcoin thì cứ tăng vùn vụt qua những mức này.

 

Người ta gọi những người giấu mặt này là những “con cá voi tiền mã hóa” (crypto whales). Như trường hợp của bitcoin, từ đầu tháng 5, trang tin Kitco dẫn nhiều phát biểu của các chuyên gia thị trường cho rằng giao dịch của chừng 10-50 “con cá voi lớn” đã có thể quyết định xu thế thị trường.

Có thể nhận thấy bitcoin hiện tại (cũng như nhiều đồng tiền mã hóa khác) là một cuộc chơi hoàn toàn khác vì đồng tiền này do một cộng đồng giấu mặt rất khác biệt với các đồng tiền số do các công ty và nền tảng ứng dụng tên tuổi kể trên đang triển khai.

Những con cá voi này có thể làm giá thị trường bằng cách bán ra một lượng bitcoin lớn ở mức giá hơi thấp hơn giá thị trường và ngồi xem thị trường hoảng loạn với lượng cung lớn đó. Khi các nhà đầu tư nhỏ đẩy giá bitcoin đủ thấp, những con cá voi này lại có thể mua vào và đẩy giá lên. “Chiêu thức” này đã được nhận diện nhiều lần trong mấy năm nay và đã có những chuyên gia chuyên theo dõi giao dịch của các con cá voi này.

 

Vì tính tập trung sở hữu rất cao của bitcoin và khả năng làm giá của những con cá voi tiền mã hóa, tính ứng dụng của đồng tiền này đã gần như tách biệt hoàn toàn khỏi diễn biến giá bitcoin.

 

Bitcoin về cơ bản, đã là một cuộc chơi trong đó cá voi lớn làm giá và nhà đầu tư nhỏ lướt sóng. Nó đang trở thành một công cụ đầu cơ như mọi loại sản phẩm tài chính có giá biến động khác. Vì vậy, cho dù không ai dùng bitcoin mua bán cái gì thực tế đi nữa thì cũng không có nghĩa là bitcoin sẽ giảm giá.

 

Nói vậy để thấy, cuộc chơi của bitcoin hiện tại không nằm ở khả năng ứng dụng của bitcoin trong giao dịch vãng lai nữa mà phần lớn là một cuộc chơi của những giao dịch không ra ánh sáng và nhiều người mua bán bitcoin chỉ quan tâm tính biến động của đồng này mà thôi.

 

Nói như một bài phân tích trên Bloomberg gần đây, dù nhiều lý do được đưa ra để cố giải thích vì sao bitcoin tăng trở lại, người ta không thật sự biết vì sao nó tăng, và thật ra cũng chẳng thèm quan tâm lý do thật sự đằng sau là gì!

 

Với những diễn biến này, tương lai của tiền số chính thống của những công ty nắm giữ các nền tảng tỉ người dùng và những đồng tiền mã hóa như bitcoin có thể sẽ bắt đầu phân kỳ theo nhiều con đường phát triển ngược nhau. Và mỗi nhóm này sẽ thu hút những tín đồ riêng. 

 

Hồ Quốc Tuấn - Giảng viên Đại học Bristol, Anh

Theo TBKTSG

0 người thích


Ông chủ Alibaba: "Nhỏ mới đẹp"