Cập nhật:  13/05/2019 10:26:01 (GMT+7)  In bài này

Malaysia dưới thời Thủ tướng Mahathir: Sau hào quang chống tham nhũng là bóng đen kinh tế    

 

Sau một năm cầm quyền, Chính phủ của Thủ tướng Mahathir Mohamad bị đổ lỗi cho việc Malaysia tăng trưởng chậm lại, trong bối cảnh giới chuyên gia nhận định nước này cần cải cách quy mô lớn.

 

thủ tướng malaysia

Ảnh: Nikkei.

 

Khu trung tâm thương mại tọa lạc tại khối đế tòa nhà mang tính biểu tượng của thủ đô Kuala Lumpur- Petronas Twin Tower vừa mới mất đi hai khách hàng thuê địa điểm tại đây.

 

Parkson Holdings, một chuỗi cửa hàng bán lẻ nội địa nổi tiếng của Malaysia, đã đóng cửa dừng hoạt động cửa hàng cao 3 tầng với diện tích lên đến 12.000 m2 trong tháng 2, sau hơn hai thập kỷ tồn tại. Cũng giống như những nhà bán lẻ truyền thống khác, Parkson đã và đang phải đối mặt với sự cạnh tranh vô cùng khốc liệt từ những trung tâm thương mại hiện đại cũng như sự trỗi dậy lĩnh vực thương mại điện tử.

 

Parkson đã nhấn mạnh trong bản báo cáo tài chính năm 2018 rằng họ cần thay đổi lĩnh vực hoạt động do sự bất ổn của nền kinh tế cũng như thị trường toàn cầu khiến cho hoạt động kinh doanh của công ty trở nên “thách thức” hơn bao giờ hết.

 

Đã một năm trôi qua kể từ khi kỳ tổng tuyển cử ở Malaysia kết thúc, mở ra một thời kỳ hoàn toàn mới, đánh dấu sự thay đổi chế độ lần đầu tiên tại quốc gia này kể từ khi họ giành được độc lập vào năm 1957. Những kỳ vọng “phù phiếm” giờ đây đã nhường chỗ cho thực tế “phũ phàng”. Tốc độ phát triển kinh tế chậm chạp đang dần trở thành một vấn đề nghiêm trọng mà chính phủ của Thủ tướng đương nhiệm Mahathir Mohamad phải đối diện.

 

Việc Parkson đóng cửa cửa hàng tại tòa tháp đôi Petronas là sự phán ánh rõ ràng nhất cho bức tranh nền kinh tế hiện tại của Malaysia. Chỉ số tâm lý mua sắm của quốc gia này đã giảm trong quý thứ 3 liên tiếp tính đến hết tháng 3 năm nay, theo dữ liệu từ viện nghiên cứu kinh tế Malaysia.

 

“Từ đây chúng ta có thể thấy được rằng tốc độ tăng trưởng tiêu dùng tư nhân có thể tăng trưởng chậm trong một vài tháng tới”, theo một báo cáo gần đây của ngân hàng DBS. Sức mua là động lực chính thúc đẩy nền kinh tế của Malaysia, và sự chững lại của chỉ số này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến GDP của quốc gia này.

 

Trong tháng 5/2018, sự bất bình của công chúng đối với chính phủ của thủ tướng tiền nhiệm Najib Razak, đã tạo cơ hội cho chính trị gia 94 tuổi Mahathir từ một người đang tận hưởng những năm tháng hưu trí trở thành nguyên thủ quan trọng bậc nhất của quốc gia.

 

Ông Mahathir dẫn dắt phe liên minh đối lập Pakatan Harapan (Đồng minh của hy vọng) đi tới chiến thắng vang dội trong lịch sử. Ông đã cam kết trong quá trình tranh cử rằng chính phủ mới sẽ ngay lập tức dẹp nạn tham nhũng, bắt giữ và kết tội cựu thủ tướng Najib cũng như những cá nhân có liên quan đến vụ vê bối tại quỹ đầu tư quốc gia 1Malaysia Development Berhad. Lệnh bắt giữ ông Najib đã được thực hiện trong tháng 4.

 

Tin tưởng vào những lời cam kết, tỷ lệ ủng hộ cho ông Mahathir lúc đó lên đến 83%, theo một cuộc thăm dò ý kiến được tổ chức bởi công ty nghiên cứu độc lập Merdeka Center.

 

Tuy nhiên, theo kết quả của một cuộc khảo sát trong tháng 3, tỷ lệ ủng hộ thủ tướng đã giảm đi gần một nửa xuống mức 46%. Cuộc khảo sát chỉ ra rằng ngày càng có nhiều người cảm thấy không hài lòng với các mà chính phủ hiện tại đang điều hành nền kinh tế (52%), cao hơn so với con số 40% người ủng hộ.

 

“Đã từng có những kỳ vọng bị làm quá lên khi mọi người hy vọng rằng dưới sự điều hành của chính phủ mới, cuộc sống của họ sẽ thay đổi một cách đang kể theo hướng tích cực hơn”, theo Cassey Lee, một thành viên cao cấp của viện nghiên cứu ISEAS-Yusof Ishak của Singapore.

 

“Nhưng hãy nhìn vào chính phủ hiện tại, thu ngân sách đang giảm xuống”. Lee cũng chỉ ra những hạn chế trong khả năng tăng thu ngân sách của chính phủ Malaysia.

 

Bản tuyên ngôn tranh cử của đảng Pakatan Harapan bao gồm một loạt các cam kết từ chống tham nhũng đến cải cách tài khóa, với một số biện pháp được đưa ra như việc bãi bỏ mức thuế 6% đánh lên hàng hóa và dịch vụ, có thể chỉ là những động thái nhằm gia tăng lượng phiếu bầu.

 

Theo một báo cáo của chính phủ thực hiện bởi Viện Dân chủ và các vấn đề kinh tế, phát hành trong tháng 4, chỉ 29 trong số 192 cam kết trong bản tuyên ngôn đang đi đúng hướng hoặc đã đạt được mục tiêu.

 

Cơ quan này cũng công nhận chính phủ đã thành công trong việc bãi bỏ thuế hàng hóa và dịch vụ, tăng cường sự minh bạch trong hệ thống tài chính. Họ cũng chỉ ra những chính sách mà chính phủ đang áp dụng để giảm chi phí sinh hoạt thông qua những biện pháp ngắn hạn như trợ giá, quản lý giá cả thay vì tập trung vào những biện pháp dài hạn như tái cơ cấu nhằm làm giảm mức giá một cách bền vững hơn.

 

Hơn thế nữa, các chuyên gia phân tích cũng cho biết nhiều chính sách của chính phủ, trên thực tế, lại gây thiệt hại cho nền kinh tế.

 

“Một vài chính sách tài khóa đã làm suy yếu hiệu quả các chính sách ban hành bởi chính phủ cũng như độ linh hoạt tài chính quốc gia”, theo Anushka Shah, chuyên gia phân tích trưởng thuộc bộ phận dịch vụ đầu tư của Moody’s tại Malaysia.

 

“Đặc biệt là việc bãi bỏ thuế hàng hóa và dịch vụ sẽ khiến mục tiêu cắt giảm thâm hụt ngân sách khó có thể được hiện thực hóa hơn, trong bối cảnh triển vọng kinh tế toàn cầu cũng không mấy sáng sủa”.

 

Việc thay thuế hàng hóa và dịch vụ cũ bằng những loại thuế kinh doanh và dịch vụ mới có thể khiến nguồn thu ngân sách giảm khoảng 20 tỷ ringgit (tương đương 4,8 tỷ USD). Moody’s dự đoán rằng gánh nặng nợ công của chính phủ Malaysia có thể tăng lên mức 56% GDP trong năm nay, trong khi con số này chỉ là 50,7% trong năm 2017. Con số này cũng cao hơn mức bình quân 38% của các nước có quy mô kinh tế ngang bằng với quốc gia Đông Nam Á này.

 

thủ tướng malaysia

Diễn biến niềm tin của người dân Malaysia vào cách quản lý kinh tế của chính phủ dưới thời ông Najib và Mahathir.

 

Malaysia cũng phải gánh chịu những hệ quả của cuộc chiến thương mại giữa Bắc Kinh và Washington. Mối căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất trên thế giới đang “phả hơi nóng” lên nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại này, với tỷ trọng xuất khẩu/GPD đạt 71% trong năm 2017.

 

Chính những bất đồng Mỹ-Trung cũng như sự giảm tốc của nền kinh tế Trung Quốc đã khiến cho giá trị xuất khẩu hàng hóa của Malaysia trong giảm trong tháng 2 và 3 của năm 2018.

 

Và hệ quả là chỉ số chính của sàn chứng khoán Kuala Lumpur rơi vào danh sách những thị trường có diễn biến tệ nhất thế giới với giá trị đã sụt giảm khoảng 3% tính đến thời điểm hiện tại, trong khi nhiều chỉ số chứng khoán châu Á đang tăng.

 

Giá trị của đồng ringgit so với USD cũng ở mức thấp xung quanh 4,1 ringgit đổi 1 USD hồi đầu tháng 4. Ngân hàng Trung ương Malaysia hôm 7/5 đã phải giảm lãi suất huy động lần đầu tiên trong gần 3 năm, bày tỏ những quan ngại về “nguy cơ giảm tốc” của nền kinh tế.

 

Cựu thủ tướng Najib, người hiện vẫn là thành viên của Quốc hội, đã nhân cơ hội này thông qua các phương tiện truyền thông đưa ra những chỉ trích về khả năng điều hành nền kinh tế của chính phủ hiện tại. Sự việc này xảy ra bất chấp thực tế rằng có đến 60% những người được phỏng vấn tỏ ra không hài lòng với công tác điều hành nền kinh tế của chính phủ ông Najib trong một vài năm trước, theo kết quả của một cuộc thăm dò thực hiện bởi Merdeka Center.

 

Anushka cũng chỉ ra một rủi ro khác mà chính phủ Mahathir phải đối mặt và nó nằm trong chính môi trường chính trị của quốc gia này.

 

“Chính phủ mới là một chính phủ liên minh bao gồm sự tham gia của rất nhiều đảng phái”, bà cho biết. “Với một hệ tư tưởng không thống nhất giữa các đảng, sự tồn tại liên minh cầm quyền có thể làm giảm thiểu sự hiệu quả của chính sách”.

 

Một bộ phận người dân Malaysia sẵn sàng cho chính phủ cơ hội để khiến mọi thứ trở về đúng quỹ đạo của nó. Một công dân nữ 23 tuổi tại thủ đô Kuala Lumpur cho biết cô không nhìn thấy bất cứ một sự cải thiện nào trong nền kinh tế. Là một sinh viên mới tốt nghiệp, cô đang gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình tìm việc làm, nhưng cô sẽ vẫn kiên nhẫn để đón chờ những sự thay đổi trong thời gian tới.

 

“Chính phủ mới không có một xuất phát điểm tốt. Nhưng mọi chuyện sẽ được cải thiện dần theo thời gian”, cô chia sẻ.

 

Số liệu của Merkeda Center cũng cho thấy 2/3 số người mà công ty này thực hiện khảo sát đồng ý với quan điểm trên, trong khi số người không đồng ý là 30%.

 

Tuy nhiên, thời gian không phải liều thuốc duy nhất giúp cứu vớt chính phủ Mahathir. Lee cho biết chính phủ cần “một cuộc cải cách trong dài hạn”, như việc nâng cao và cập nhật những kỹ năng mới cho người Malaysia để đáp ứng được những thay đổi trong nền kinh tế, và tăng cường nguồn lực lao động bằng cách thuê thêm nhiều nhân công nước ngoài.

 

“Cần phải vượt ra ngoài sự tập trung cho cân bằng và đầu tư cơ sở hạ tầng trong ngắn hạn”.

 

Thủ tướng Mahathir đã kêu gọi người dân Malaysia đồng tâm hợp lực phát triển nền kinh tế.

 

“Chính phủ mới sẽ chính thức tròn một năm tuổi trong vài ngày tới”, ông viết trên Facebook hôm 2/5. “Mục tiêu của chính phủ đã được vạch ra một cách rất rõ ràng, đó là giúp Malaysia trở thành một nước phát triển đi liền với những chính sách bảo vệ an sinh xã hội và môi trường, hài hòa với phát triển kinh tế”.

 

Ông viết rằng tăng năng suất lao động cũng như chất lượng đầu tư cũng sẽ là những ưu tiên của chính phủ.

 

“Chúng ta đã cùng nhau tiến một quãng đường dài để có ngày hôm nay. Mặc dù trải qua bao thách thức, chúng ta vẫn ở đây như một khối vững chắc- những con người Malaysia”, ông nói.

 

Trọng Đại (Theo Nikkei/NDH)

 

1 người thích


Ông chủ Alibaba: "Nhỏ mới đẹp"